امروزه واژه‌هایی مانند وگان (Vegan) و وجترین (Vegetarian) بیش از هر زمان دیگری شنیده می‌شوند. بسیاری از افراد تصور می‌کنند این دو واژه معنی یکسانی دارند، اما در واقع تفاوت‌های مهمی میان آن‌ها وجود دارد. علاوه بر این، وگان بودن فقط یک رژیم غذایی نیست؛ بلکه برای بسیاری از افراد یک سبک زندگی، یک باور اخلاقی و حتی راهی برای محافظت از محیط زیست محسوب می‌شود.

در این مقاله به تمام سوالاتی که ممکن است درباره وگان و وجترین داشته باشید پاسخ خواهیم داد؛ از تاریخچه پیدایش این سبک‌های غذایی گرفته تا تفاوت‌ها، فواید، معایب، میزان محبوبیت در جهان، کشورهایی که بیشترین جمعیت وگان را دارند و حتی برندهای غذایی معروفی که محصولات وگان تولید می‌کنند.

وگان (Vegan) چیست؟

وگان (Vegan) سبکی از زندگی است که در آن افراد از مصرف و استفاده از هرگونه محصول با منشأ حیوانی، از جمله گوشت، لبنیات، تخم‌مرغ، عسل و حتی محصولاتی مانند چرم و خز، تا حد امکان خودداری می‌کنند. هدف اصلی این سبک زندگی، حمایت از حقوق حیوانات، حفظ محیط زیست و در بسیاری از موارد، ارتقای سلامت فردی است. امروزه میلیون‌ها نفر در سراسر جهان وگان را به‌عنوان یک رژیم غذایی و سبک زندگی پایدار انتخاب کرده‌اند.

وجترین (Vegetarian) چیست؟

رژیم وجترین به چند گروه اصلی تقسیم می‌شود:

• لاکتو وجترین (Lacto Vegetarian): از لبنیات استفاده می‌کنند اما تخم‌مرغ، گوشت و ماهی مصرف نمی‌کنند.
• اوو وجترین (Ovo Vegetarian): تخم‌مرغ مصرف می‌کنند اما لبنیات، گوشت و ماهی را کنار می‌گذارند.
• لاکتو-اوو وجترین (Lacto-Ovo Vegetarian): رایج‌ترین نوع گیاه‌خواری که هم لبنیات و هم تخم‌مرغ در آن مجاز است.
• پسکترین (Pescatarian): گوشت قرمز و مرغ مصرف نمی‌کنند، اما ماهی و غذاهای دریایی را در رژیم خود دارند. از نظر فنی، پسکترین‌ها وجترین محسوب نمی‌شوند، اما اغلب در کنار رژیم‌های گیاه‌محور معرفی می‌شوند.
• فلکسترین (Flexitarian): بیشتر غذاهای گیاهی می‌خورند، اما گاهی نیز گوشت یا ماهی مصرف می‌کنند.

تفاوت وگان و وجترین چیست؟

یک جدول کامل:

مورد	وجترین	وگان
گوشت	❌	❌
مرغ	❌	❌
ماهی	❌	❌
تخم‌مرغ	✅ بعضی‌ها	❌
شیر	✅	❌
پنیر	✅	❌
عسل	معمولاً ✅	❌
چرم	✅	❌
لوازم آرایشی تست حیوانی	معمولاً استفاده می‌کنند	❌

چرا مردم وگان یا وجترین می‌شوند؟

چند دلیل اصلی:

• حمایت از حیوانات
• سلامت
• محیط زیست
• کاهش گازهای گلخانه‌ای
• کاهش مصرف آب
• دلایل مذهبی
• دلایل اقتصادی

چند نوع وجترین وجود دارد؟

خیلی‌ها نمی‌دانند که وجترین خودش چند شاخه دارد.

مثلاً:

• Lacto Vegetarian
• Ovo Vegetarian
• Lacto-Ovo Vegetarian
• Pescatarian
• Flexitarian
• Pollotarian
• Fruitarian
• Raw Vegan

توضیح کامل هر کدام.

افراد وگان چه غذاهایی می‌خورند؟

لیست کامل

• سبزیجات
• میوه
• مغزها
• حبوبات
• غلات
• دانه‌ها
• شیر گیاهی
• پنیر گیاهی
• گوشت گیاهی
• شکلات وگان
• بستنی وگان

چه غذاهایی وگان نیستند؟

حتی مواردی که خیلی‌ها نمی‌دانند:

• ژلاتین
• عسل
• رنگ کارمین
• بعضی پنیرها
• بعضی نوشابه‌ها
• مارشمالو
• بعضی چیپس‌ها
• بعضی شکلات‌ها

فواید رژیم وگان

• کاهش کلسترول
• سلامت قلب
• کنترل وزن
• کاهش فشار خون
• کاهش دیابت
• سلامت روده
• کاهش التهاب
• کاهش خطر بعضی سرطان‌ها

معایب رژیم وگان

اگر اصولی نباشد:

• کمبود B12
• کمبود آهن
• کمبود کلسیم
• امگا۳
• ویتامین D
• پروتئین

افراد مشهور وگان

• Joaquin Phoenix
• Billie Eilish
• Natalie Portman
• Lewis Hamilton

چند درصد مردم دنیا وگان هستند؟

• حدود ۱ تا ۳ درصد جمعیت جهان خود را وگان معرفی می‌کنند (بسته به کشور و روش نظرسنجی).
• حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد نیز رژیم‌های گیاه‌خواری مختلف را دنبال می‌کنند.

چند درصد مردم ایران وگان یا وجترین هستند؟

برخلاف بسیاری از کشورهای اروپایی، تاکنون هیچ سرشماری یا آمار رسمی و ملی درباره تعداد افراد وگان یا وجترین در ایران منتشر نشده است. با این حال، بر اساس نظرسنجی‌های محدود، بررسی‌های بازار مواد غذایی و گزارش‌های مرتبط با سبک زندگی، کارشناسان برآورد می‌کنند که:

• حدود ۱ تا ۳ درصد از مردم ایران رژیم وجترین (گیاه‌خواری) را دنبال می‌کنند.
• کمتر از ۱ درصد از جمعیت ایران، یعنی حدود ۰٫۲ تا ۰٫۵ درصد، سبک زندگی وگان را انتخاب کرده‌اند.

• این آمارها بیشتر بر پایه پژوهش‌های محدود، گزارش‌های بازار و روندهای تغذیه‌ای است و نباید به‌عنوان آمار رسمی کشور در نظر گرفته شوند.

کدام کشورها بیشترین وگان را دارند؟

1. هند (بیشترین جمعیت گیاه‌خوار جهان)
2. بریتانیا
3. آلمان
4. اسرائیل
5. استرالیا
6. کانادا
7. سوئد
8. نیوزیلند

بازار محصولات وگان در جهان

ارزش بازار جهانی محصولات وگان بیش از ۲۰ میلیارد دلار برآورد می‌شود و انتظار می‌رود طی سال‌های آینده رشد قابل‌توجهی داشته باشد.

رشد فروش شیر گیاهی

رشد گوشت گیاهی

رشد شکلات وگان 

معروف‌ترین برندهای وگان دنیا

• Beyond Meat
• Impossible Foods
• Oatly
• Alpro
• Violife

 حقایق جالبی که شاید ندانید

روز جهانی وگان ۱ نوامبر است.

بعضی نوشابه‌ها و آب‌میوه‌ها ممکن است کاملاً وگان نباشند.

حتی بعضی آدامس‌ها مواد اولیه حیوانی دارند.

بعضی موزها و پرتقال‌ها برای براق شدن با موم حیوانی پوشانده می‌شوند.

بیشتر مارشمالوها به دلیل وجود ژلاتین، وگان نیستند.